Mimar Emrullah Erol: ‘KÖY EVİ SADECE EV DEĞİLDİR’
Deprem sonrası kırsal yaşamın yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmalar sürerken, kent hukuku uzmanı ve mimar Emrullah Erol, köy evlerinin yalnızca barınma alanı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
TOKİ öncülüğünde yürütülen yeniden ihya projelerinin önemine dikkat çeken Erol, şehirde konutun çoğu zaman sadece yaşanacak bir mekân anlamına geldiğini, köyde ise evin yaşamın ve üretimin merkezi olduğunu ifade etti.
Erol, köy evlerinin yalnızca bir çatı olmadığını belirterek, “Kırsalda ev; depolama alanı, hayvan düzeni ve üretim döngüsünün ayrılmaz bir parçasıdır. Yazdan kışa hazırlığın yapıldığı, yaşamın planlandığı merkezdir. Bu nedenle bir köy evinin yıkılması, yalnızca barınma sorununa değil, gelir düzeninin ve günlük hayatın ritminin bozulmasına da yol açar” dedi.
Üretim Bağı Zayıflıyor
Deprem sonrası geçici barınma sürecinin uzamasının kırsalda üretimle bağı zayıflattığını ifade eden Erol, tarlaya dönüş zamanı, hayvan düzeninin nasıl kurulacağı ve depolama alanlarının durumu gibi temel soruların belirsiz kalmasının köylüyü kararsızlığa ittiğini belirtti.
Belirsizliğin uzamasıyla birlikte geçim kararlarının ertelendiğini söyleyen Erol, bu durumun geri dönüşü her geçen gün daha da zorlaştırdığını dile getirdi. “Köy evi yapıldığında sadece bir yapı inşa edilmiş olmaz; aynı zamanda bir yaşam döngüsü yeniden düzene girer” ifadelerini kullandı.
“Askıda Hayat Kalmasın” Uyarısı
Kırsaldaki sosyolojik yapının deprem sonrası ciddi şekilde zarar gördüğünü belirten Emrullah Erol, köyden kente göçün arttığına dikkat çekti. Köylünün yeniden üretime dönebilmesi için köy evleri projelerinde hayvan barınaklarının, yani ahırların, evlerin hemen yanında planlanması gerektiğini vurguladı.
Erol ayrıca, sosyal hayatın yereldeki dengelerinin korunması adına evlerin birbirine yakın konumlandırılmasının, akrabalık ve komşuluk bağlarının kopmaması açısından önemli olduğunu ifade etti.
Depremin en ağır sonuçlarından birinin “askıda kalan hayatlar” olduğunu belirten Erol, aile düzeni, yaşlı bakımı, çocukların eğitimi ve komşuluk desteği gibi unsurların yeniden kurulabilmesi için sürecin hızlandırılması çağrısında bulundu.
“Ev yoksa, hayvanlar için yer yoksa sosyal hayatın temel bağları da kopuyor” diyen Erol, yetkililere seslenerek şu ifadeyi kullandı:
“Askıda hayat kalmasın.”
