Yetersiz Uyku Yaşam Süresini Kısaltıyor: ABD’li Bilim İnsanlarından Dikkat Çeken Bulgular
ABD’de yapılan kapsamlı bir bilimsel çalışma, düzenli olarak yeterli uyumamanın yaşam beklentisini ciddi biçimde azalttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre uyku süresi, sigaradan sonra yaşam süresiyle en güçlü ilişkiye sahip faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Çalışma, Oregon Health & Science University (OHSU) bünyesinde yürütüldü ve sonuçları bilimsel dergi SLEEP Advances’ta yayımlandı. Bulgular, uykunun sağlıklı bir yaşam için sanılandan çok daha kritik bir rol oynadığını gösteriyor.
ABD Genelinde Geniş Kapsamlı Veri İncelemesi
Araştırmacılar, ABD genelindeki ilçeleri kapsayan geniş bir veri setini inceleyerek uyku alışkanlıkları ile yaşam süresi arasındaki ilişkiyi analiz etti. Bu kapsamda, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) tarafından 2019–2025 yılları arasında toplanan anket verileri, ilçe bazlı yaşam beklentisi istatistikleriyle karşılaştırıldı..
Analiz sonuçları, yaşam süresiyle ilişkili faktörler arasında uykunun; beslenme düzeni, fiziksel aktivite ve sosyal izolasyondan daha güçlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koydu. Çalışmada, yaşam süresini uykudan daha fazla etkileyen tek değişkenin sigara kullanımı olduğu vurgulandı.
Araştırmacılar Sonuçların Gücüne Dikkat Çekti
Çalışmanın kıdemli yazarı ve OHSU Hemşirelik Okulu öğretim üyesi Andrew McHill, elde edilen bulguların beklenenden çok daha çarpıcı olduğunu belirtti. McHill, uykunun yaşam beklentisiyle bu denli güçlü bir ilişki göstermesinin kendilerini dahi şaşırttığını ifade etti.
McHill, “Uykunun önemli olduğunu biliyorduk ancak bu sonuçlar, insanların mümkünse her gece yedi ila dokuz saat uyumaya gerçekten öncelik vermesi gerektiğini açık biçimde gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Araştırmanın önemli bir bölümü, OHSU Hemşirelik Okulu bünyesinde faaliyet gösteren Uyku, Kronobiyoloji ve Sağlık Laboratuvarı’nda görev yapan lisansüstü öğrenciler tarafından yürütüldü.
Uyku, Beslenme ve Egzersizin Önüne Geçti
Bilim dünyasında uzun süredir yeterli uykunun genel sağlık için gerekli olduğu kabul ediliyor. Ancak bu çalışma, yetersiz uykunun yaşam süresini öngörmede beslenme ve fiziksel aktiviteden daha güçlü bir gösterge olduğunu ortaya koydu.
McHill, “Sonuçlar sezgisel olarak anlaşılır olsa da, tüm analizlerde bu ilişkinin bu kadar net ortaya çıkması dikkat çekiciydi” ifadelerini kullandı.
Eyalet Bazında İlk Kapsamlı İnceleme
Araştırma, ABD’nin tüm eyaletlerinde uyku süresi ile yaşam beklentisi arasındaki ilişkiyi yıllar bazında ele alan ilk kapsamlı çalışma olma özelliğini taşıyor. Analizlerde, Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi ve Uyku Araştırmaları Derneği’nin önerileri doğrultusunda gecede en az yedi saat uyumayı ifade eden “yeterli uyku” tanımı esas alındı.
İncelenen yılların ve eyaletlerin büyük çoğunluğunda, uyku süresi ile yaşam beklentisi arasında tutarlı ve güçlü bir ilişki tespit edildi.
Uyku Neden Yaşam Süresini Etkiliyor?
Araştırma, uykunun yaşam süresini hangi biyolojik mekanizmalarla etkilediğini doğrudan incelemedi. Ancak uzmanlar, yeterli uykunun kalp-damar sağlığı, bağışıklık sistemi ve beyin fonksiyonları açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor.
McHill, “Bu çalışma, uykuya en az beslenme ve egzersiz kadar öncelik verilmesi gerektiğini gösteriyor. İyi bir gece uykusu sadece nasıl hissettiğinizi değil, ne kadar yaşayacağınızı da etkiliyor” ifadeleriyle değerlendirmesini tamamladı.
